Tokom nedelje koja prethodi Uskrsu, poznate kao Stradalna ili Strasna sedmica, svaki dan nosi posebno značenje, a u susret Vaskrsu Srpska pravoslavna crkva i vernici obeležavaju Veliki četvrtak.
Veliki četvrtak se, prema biblijskom predanju, smatra jednim od ključnih dana u životu i stradanju Isusa Hrista.
Tada su se, prema Svetom pismu, odigrali važni događaji: pranje nogu učenicima, Tajna večera, Isusova duboka molitva, kao i Judina izdaja i Hristovo hapšenje. Veliki četvrtak simbolizuje poslednji obed Hrista, zbog čega su se razvili brojni običaji i verovanja koja ga prate.
Na ovaj dan se u crkvama služi liturgija Svetog Vasilija Velikog, koja se služi 10 puta godišnje, na sve velike pravoslavne praznike, a po tradiciji je tog dana ustanovljena sveta tajna pričešća. Smatra se da pričešće na ovaj dan može da donese oproštaj čak i onima s teškim grehovima.
Veliki četvrtak u narodnoj tradiciji
U narodnim običajima, Veliki četvrtak je poznat i kao "ratarski pir" ili slava orača, kako navodi Vuk Karadžić u svom "Rječniku" (1818).
- Nekada je postojao običaj da zemljoradnici tog dana ne rade u polju, već odlaze u njivu zaprežnim kolima, sa stokom, i okupljaju se u tišini, bez veselja.
- Ovaj praznik se povezuje i sa temeljnim čišćenjem doma: sve površine se brišu i peru.
- Posebna pažnja se posvećuje vodi, jer se verovalo da kupanje na Veliki četvrtak privlači zdravlje i lepotu. Svi ukućani, posebno deca, tada se kupaju, dok se voda ritualno "pročišćava" ubacivanjem srebrnog novčića.
- Na ovaj dan mnogi pravoslavci farbaju jaja ili započinju pripreme za njihovo ukrašavanje, čime se simbolično unosi radost i nova energija u dom.
BONUS VIDEO
Najbolje pečenje za uskršnju trpezu